Pierścionki
Kolczyki
Łańcuszki i bransolety
Wisiory i brosze
Zegarki
Inne
SprzedaneWiedza o Numizmatyce
Awers, rewers, rant. Kluczowe pojęcia numizmatyczne
Wkraczając w świat numizmatyki, szybko zorientujesz się, że kolekcjonerzy posługują się specyficznym językiem. Zrozumienie podstawowej terminologii jest kluczowe, aby swobodnie poruszać się po katalogach, aukcjach i w rozmowach z innymi pasjonatami. W tym artykule wyjaśnimy najważniejsze pojęcia, które stanowią absolutny fundament wiedzy każdego numizmatyka.
Anatomia monety – z czego się składa?
Każda moneta, niezależnie od epoki, ma kilka podstawowych elementów. Umiejętność ich rozpoznawania to pierwszy krok do profesjonalnej analizy każdego waloru.
- Awers (obverse): To główna, oficjalna strona monety. Zazwyczaj znajduje się na niej wizerunek władcy, godło państwowe, herb lub inny kluczowy symbol emitenta. Potocznie nazywany jest „orzełkiem” lub „głową”. To strona, która legitymizuje monetę jako oficjalny środek płatniczy.
- Rewers (reverse): To druga strona monety, często nazywana „reszką”. Zawiera ona inne informacje lub motywy graficzne, takie jak nominał, data emisji, sceny alegoryczne, wizerunki budowli czy rocznicowe upamiętnienia.
- Rant: To boczna krawędź monety, jej „trzecia strona”. Początkowo ranty były gładkie. Z czasem zaczęto je zdobić, aby zapobiegać tzw. obcinaniu monet – nielegalnemu procederowi spiłowywania kruszcu z krawędzi. Dziś wyróżniamy ranty gładkie, ząbkowane (karbowane) oraz z inskrypcją (z napisem lub ornamentem).
- Otok: To lekko wypukła obwódka biegnąca wzdłuż krawędzi awersu i rewersu. Jej główną funkcją jest ochrona rysunku monety (stempla) przed zbyt szybkim ścieraniem się w obiegu.
Bok monety (rant boczny) – to powierzchnia widoczna z profilu, odpowiadająca za grubość monety. Jego wykończenie pełni nie tylko funkcję estetyczną, ale też praktyczną – zabezpiecza monetę przed fałszowaniem i ścieraniem. Wyróżniamy kilka typów:
bok gładki – prosty, bez żadnych zdobień czy rowków; charakterystyczny dla starszych monet, szczególnie złotych i srebrnych, ale nadal stosowany np. w monetach pamiątkowych,
bok ząbkowany – posiada regularne nacięcia (rowki), które utrudniały dawniej ścinanie kruszcu z krawędzi monety, dziś pełnią również funkcję ochronną i ułatwiają rozpoznanie monety dotykiem,
bok na przemian gładki i ząbkowany – łączy oba rozwiązania, tworząc charakterystyczny wzór, stosowany np. w niektórych współczesnych monetach obiegowych,
bok z napisem – zawiera wytłoczony tekst, cyfrę lub sentencję, często związane z emitentem; spotykane szczególnie w monetach okolicznościowych i historycznych,
bok ozdobny – zdobiony ornamentem lub wzorem geometrycznym, nadający monecie dodatkową wartość artystyczną i wyróżniający ją spośród standardowych emisji.
